 |
CULTURELE RAAD TEGELEN
Doel en streven
De Culturele Raad Tegelen heeft als doel de sociaal-culturele identiteit van Tegelen te waarborgen. Deze identiteit of eigenheid impliceert een levendige kunst- en cultuurbeoefening vanuit brede lagen van de bevolking, met als belangrijkste kenmerken:
- open en laagdrempelig: gezien het belang van cultuur als middel tot volksverheffing hebben de geestelijke en wereldlijke overheden het verenigingsleven steeds gestimuleerd en ondersteund zowel in bestuurlijke als in financiële zin, met o.a. ruimhartige subsidieregelingen en individuele tegemoetkomingen in de kosten van muziekonderwijs, waardoor een grote deelname vanuit alle lagen van de bevolking mogelijk was. Dit, en de concurrentie tussen de standen, heeft gezorgd voor een veelzijdige, actieve cultuurbeoefening.
- veelzijdig en universeel: vanaf het begin van de twintigste eeuw zijn vrijwel alle vormen van kunst- en cultuurbeoefening in Tegelen vertegenwoordigd geweest. Op amper 5000 inwoners telde de gemeente in 1910 1 symfonieorkest, 2 harmoniegezelschappen en 3 koren, wat uniek in Limburg was. In de jaren dertig kwamen daar een toneelvereniging en de Passiespelen bij, alsmede een keramisch atelier voor sierkeramiek. Nog steeds is er geen beperking in genres: het lichte komische genre én het zware verheven genre komen aan bod. Fanfare- naast kamermuziek, kluchten naast tragische of tragikomische toneelstukken.
- actief en dynamisch: de actieve deelname aan het kunst- en cultuurleven is in Tegelen hoger dan op veel andere plaatsen in Limburg. In het verleden kwam het niet zelden voor dat iemand lid was van twee gezelschappen: b.v. een harmonie- en toneelgezelschap. Nog steeds wordt er door alle geledingen heen geëxperimenteerd met samenwerkingsvormen. Verenigingen weten elkaar te vinden als ze elkaar nodig hebben, getuige de muzikale omlijsting van toneelvoorstellingen, zoals bij de laatste editie van de Passiespelen.
Al deze elementen samen zorgen voor een unieke culturele 'mix'. Om deze voor te toekomst te behouden heeft het gemeentebestuur van Tegelen op 29 april 1998 de Culturele Raad ingesteld. Net als toen zijn wij ook nu nog van mening dat deze eigenheid niet verloren mag gaan.
Thema's voor de toekomst
In het voorjaar van 2006 heeft de Culturele Raad een commissie ingesteld met als taak een strategische visie op te stellen voor de periode 2007-2010.
Deze commissie heeft geadviseerd niet langer uit te gaan van verschillende kunstdisciplines - toneel, muziek, etc. - en daarbij verschillende activiteiten te zoeken, maar specifieke thema's vast te stellen en die door middel van toneel, muziek, etc onder de aandacht van het publiek te brengen.
De Culturele Raad heeft dit advies overgenomen en vier thema's vastgesteld:
1. Tegelen als broedplaats van cultuur
2. Cultureel en industrieel erfgoed
3. Steyl
4. Stedenbouw en cultuur
De keuze van deze thema's is bepaald op grond van de beleidsdoelstellingen, die in hoofdstuk 1 staan vermeld.
Hieronder volgt een toelichting op elk van deze thema's met suggesties voor activiteiten in de verschillende disciplines.
1. Tegelen als culturele broedplaats
Toelichting
De hoge organisatiegraad, de grote ambachtelijke kennis en de aanwezigheid van primaire grondstoffen, zoals klei en ijzer, zorgden ervoor dat in Tegelen alles voorhanden was wat een kunstenaar nodig had. Het streven naar emancipatie van het katholieke volksdeel deed de rest. Hierdoor kon Tegelen zich ontwikkelen tot een broedplaats van artistiek talent. Ook al nam de invloed van de katholieke geestelijkheid geleidelijk af, het cultureel bewustzijn bleef bestaan. Trefwoorden hierbij zijn muziek en toneel, Passiespelen, keramisten, beeldhouwers en glazeniers.
Mogelijke activiteiten:
- het ondersteunen en met elkaar in contact brengen van organisaties en
personen die actief (willen) zijn in het culturele leven in Tegelen, en
het stimuleren en organiseren van samenwerkingsprojecten
- het organiseren van exposities van individuele, van oorsprong uit Tegelen afkomstige kunstenaars of groepen kunstenaars
- het bijhouden en actualiseren van het namen- en adressenbestand van Tegelse kunstenaars, waarmee met de expositie Uit Tegelen een begin is gemaakt. E.e.a. in samenwerking met de Tiendschuur
- terugbrengen van kunstenaars naar hun "roots" d.m.v. lezingen op scholen, presentaties en publicaties
- het meedenken over een doelmatig en creatief gebruik van zalen en podia in Tegelen en Steyl, zoals het Doolhoftheater.
2. Cultureel en industrieel erfgoed
Toelichting
Tegelen was lange tijd een Gülickse enclave aan de Maas met een belangrijke doorvoerfunctie, waardoor het kon uitgroeien tot een industrieplaats van formaat met grote grondstofverwerkende, arbeidsintensieve bedrijven voor klei, ijzer en tabak.
Trefwoorden hierbij zijn: ambachtelijkheid, handvaardigheid, massaproductie, standsbesef en klassenbewustzijn, een sterk gemeenschapsleven binnen elke stand, hoge verenigingsgraad: veel zang-, toneel,-, muziek- en sportverenigingen. Lange tijd strengkatholiek. Passiespelen.
Mogelijke activiteiten:
- het entameren en organiseren van projecten 'omgevingsgeschiedenis' voor basisscholen
- het entameren en organiseren van concerten en lezingen in de Tiendschuur
- het ondersteunen van 'muziek op locatie' van De Speelplaats
- het entameren en stimuleren van sociaal-historische film- en toneelproducties, zoals de speelfilm van Ben Verbong over de staking van 1910 of de muziektheaterproductie De Muúrkes
3. Steyl
Toelichting
Het karakter van Steyl is ingrijpend bepaald door zijn ligging aan de Maas en de vestiging van grote, internationaal georiënteerde kloostergemeenschappen. Dit heeft Steyl in binnen- en buitenland de naam opgeleverd een 'oase van rust en bezinning' te zijn. De ligging in het groen versterkt dit. De Culturele Raad wil deze eigenheid graag vasthouden. Daarnaast ziet zij in Steyl ook een podium voor actieve kunst- en cultuurbeoefening. Het een kan het ander versterken. Om die reden wil zij graag betrokken worden bij de planologische ontwikkeling van Steyl. Trefwoorden zijn: internationale uitstraling, venster op de wereld, reflectie, bezinning, communiteit, sfeervolle buiten- en binnenlocaties.
Mogelijke activiteiten:
- het organiseren van een jaarlijks terugkerende cultuurmanifestatie in Steyl, waarbij op diverse plaatsen in Steyl concerten, voordrachten en exposities plaatsvinden, b.v. steeds in juni op een vast tijdstip in het weekend en niet noodzakelijk in de open lucht, aangezien het weer vaak een verstorende factor blijkt te zijn (zie de ervaringen met Steyl Cultureel)
- het aanbrengen van 'gevelgedichten', zoals in veel plaatsen in Nederland en België
gebruikelijk
- het organiseren van zomeravondfilmvoorstellingen in de Bidtuin of een andere sfeervolle locatie in de open lucht
4. Stedenbouw en cultuur
Toelichting
Tegelen is tot 1970 een levendige industrieplaats geweest. Daarna begon de uitplaatsing van fabrieken naar industrieterreinen buiten de kern en buiten Tegelen, waardoor er een heel ander stedenbouwkundig landschap is ontstaan. Dit wordt nog versterkt door de aanleg van de A 73. Ook op het hoogterras is het landschap door ontgrondingen ingrijpend veranderd.
Trefwoorden zijn: planologische transformatie, regelmatige aandacht voor nieuwe stedenbouwkundige projecten, zoals aanleg A73 en nieuw centrumplan.
Mogelijke activiteiten:
- het organiseren van toneel- en/of muziekvoorstellingen op locatie, b.v. in de bouwput van de A-73 of op het Wilhelminaplein
Bestuur:
Voorzitter: Piet Hovens
Vice-voorzitter: Ludy Rours
Secretaris : Willem Kurstjens
Penningmeester: Piet van Dooren .
Sectoren:
- muziek: Ludy Rours
- toneel en literatuur: Willem Kurstjens
- beeldende kunst: vacature
- industrieel en cultureel erfgoed: Har Bloemers
- kunsteducatie: Jack Beckers en Fer Hoedemaekers
- algemeen: Piet Hovens en Piet van Dooren
Contactadres: wkurstjens@planet.nl
|